2003

Medya û bi hemû alav û dezgehên xwe yên cuda cuda ve bi xwe behaneyeke jibo bicihhanîna kamneyan ne xasime kamneyên sûdbexş jibo tebahiyê bi giştî û jibo xweyatiyê bi taybetî lê belê bi merc ku di her dû baran de ji çarçêve û rewşt û tîtalên nasyar yên medyayê ne derkeve.
Ji kevin de seranser dîrokê hem ya dêrîn hem jî ya nûjen medyayê bi alavên xwe yên asan û sava bandora xwe li deravê bûyeran dike.
Lê kîjan aliyê berpirs pêgîriyê bi rewşt û tîtalên medyayê dike ? Kîjan aliyê berpirs hay jê heye ? Kîjan aliyê berpirs ji derheqa wê berpirsiyê der dikeve?

Berî heyamekê û di kurte Gotarekê de bi navê ( Kuştin çareseriya herî sanehî ) Min hewilda ku ez amajê bo bûyera birakujiya Qabîl û Habîl î bidim û heya radeyekê kamneya min bi cih hat ji nivîsandina wê gotarê, lê sebaret bi rolê medyayê derbarey wê bûyerê , ez dixwazim di roja îro de bi bûyerên demjimêr ve bibestim û ji hindek layenên din ve ronahiyê lê bikim.

Di heyama hevkat de wek ku li berçav dezgehên ragehandinê û medyayê bi giştî û heyvên pêşesazî yên ku kenalên esmanî bi xwe ve dibestin bi taybetî bi pirraniya xwe tûşî şêwazên larê dibin û rengek nû ji dûberekiyê û cudabûnê diafirînin çi bi niyaz çi jî bi bêniyaz û mînaka herî baş jî kenalên Erebî ne yên ku bi rûyên qayîm pê li pirinsîp û şengestên rebaza medya ya azad û sûdbexş dikin.

Bi awayek tirsinak û hejî tirane û di eynî wext de hejî zîmar perwerdeyek nû dibexşin jibo miletên xwe yên ku li pey rabirdûyê xwe di rewin û di encam de kartêkirinek nerînî ser avakirina kesayetiyên wan peyda dibe û ya herî dijwar ewe ku delîveyê heldixîne ku hertim lamij û sade û fanatîk bimînin mixabin.
Mirovê ku bi regezê xwe bi wî cûnê berpirsiyê ve girêdayî cihê daxê ye nekare hergîz rizgar bibe ji nişteyê efsaneyên têkel bi rûdanên rasteqîne di qunaxên dîrokî yên ciyawaz de, herweha rasteqîniya kesayetiyan jî yên ku di rojgara me de mîna qehreman yan pêşrew yan pêşewa dihên li bîr û qelem dan.
Di zanistê derûnî de ( Psychology) zanaye ku mirov bi rengekî yan yek din tûşî bandora Jîngeha xwe dibe û herweha helsûketên kesanên xwedî desthelat û li vir xêr û gunneh dadikeve ser sitoyê medyayê û alavên wê yên roj bi roj berev zêdebûnê ve diçin.
Jibo ku mijar tevlihev nebin û jibo ku mebest wek pêdivî bigehe,
jibo ku mafê kesekî ne hê xwarin herçende ev diyarde bûye rewşt li nava civakan bi taybet yên ku rolek mezin û tirsinak di arastekirina deravê bûyeran de dileyizin.
Lew ez dixwazim hindek serxalan destnîşan bikim ji rûpelên mêjûya kevin û ya nû jî:

- Rewşa birakujiya Qabîl û habîl : ( Mijarek giring e û hejî raman û hizirkirine jibo kesayetiya mirovî bi gi‏ştî lê çima çi dezgehên medyayê ser na sekinin ne xasime medya ya Erebî yên ku Adem û Qabîl û Habîl dikin birabavên xwe?)
- Rewşa pirraniya pêxember û hinartiyan û xweristeyê efsaneyê yê ku bi ser jiyannameya wan de girtî û di encam de hindek guman û wêneyên aşobî diafirîne bo nimûne Mehemed Kurrdê Evdile yê ku bi regezê xwe digehe Ibrahîm xelîl û wek zanayî jî Ibrahîm Xelîl kurde, her weha mesela jinhanîna wî çend car, heya niha sêbehrên Musilmaman nizanin ka çend caran Jin hanî ye û ne amade ne jî bizabin, ma qey çima dezgehên medyayê ser na sekinin ne xasime medya ya Erebî yên ku ev mijar ji qedexeyan dihijmêrin?)

- Zerdeştê kal û kêmatiya pûtê bi jîn û jiyar û rol û peyama wî jibo mirovayetiyê wek pêxember û herweha giringiya şiyanên wî wek Hekîm û luqman û bilîmetiya wî ku yekem kes e di temenê mirovayetiyê de ku Biktirya aşkera kirî, ma qey çima carekê ( Bi xeletî jî be ) Qala wî nakin û bidin nasîn herçende pêdivî na ke ji bo xeyrî ereban çunkî nasyar e.
- Hewildan û handan jibo peydakirina nakokiyê dinêvbera ol û ayîn û çîn û baweriyên cuda cuda de û zivêrkirina wêneyên mêjûyî bi taybet yên ku bi kesan ve girêdayî.
- Inkarkirina hebûn û rabirdûyê biyaniyan wek ku dihên li qelemdan û pêwîstkirina zatê xwe di her dest û darî de bêyî ku tiştek li berçav bihê wergirtin.
- metirsî û newêrekî ji şikandina sêgoşeya qedexeyan di cîhana xwe de, sêgoşeya ku ji Sex - Ayin - Siyaset pêkdihê ji kevin de û heta roja îro û wek dihê zanîn jî ku çi gava ku hewildanek ji aliyê kesên yaxîbûyî hebe yekser tûşî rexne û yasayên jingarûyî dibe dûr ji şaristaniyetê û mafê derbirînê.
- Bexşîna destûrê jibo pêşêlkirina maf û jîn û jiyara serok û rêber û pêşrewên gel û milletan û jibo nimûne : Selahedînê Eyobî yê Baban - Bavê Muslimê Xurasanî - Kurrê Teymiyê û .. hd.

- Hiş be ..!
- Qedexe ye.
- Yan bêdengî yan neman.
- ...........
- Qey xwedê hezkiriye !
Dengek ji bilindahiyên dûr divede : Ne xêr, hayê min jê nîne, çima hertiştî dikin sûcê min de?
* * *
.. çi pê na çe û dengek din ji kovkên bi serê minaran ve hilawîstî dihê û dê bibêje : Kurdek din jî yê dîn bûyî.
.. çi pê na çe û meftî û melayên mizgevtan dê biragehînin û bibêjin : qetlê kurdek din jî helal e.
Çi pê na çe û newroz dê bibe …bi tirkî û farisî . Piştî ku bûye Eid El rebî´
.. çi pê na çe û heyva Erebsat ya pêşesazî dê wêneyên ( ne şêlî ) Biveguhêze bo tevahiya kenalên esmanî û desgehên êzgey û rojnamegeriyê û malperên Torra Internet û dê daxuyanniyekê bidin ku Kurdek din jî bêwifa derket.
..çi pê na çe û hinartiyên Kenalên esmanê yên Erebî de bejn û balayên xwe yên deqisî bi zîr û kumzîran xemilînin û Bihîstok û Kamîreyên xwe arastey serûsîmayên min bikin dawî ku dibe qadeya ezmonan jibo hindek cûnên nû ji eşkenceyên asayiş û parastin û interpol î û kêlîka ku di pexşê xwe de biweşînin - Taybet Bi ( filan yan bêvan kenalî ve ) û mafê çapkirinê parastî ye, dayika min ya reben li hember Televizyon reş û sipî dûdil dibe ku ez im çunkî jiber diaxivim û henaseyên dawiyê hildikşînim ( Keferata mirinê radigehênin) .
.. çi pê na çe û Civata şalyarên derveyî dê kombûnek ne asan biragehînin û hemû şalyarên betal û Etal bivexwûnin ser xweşiya kompiloyek - Serketinek nû hember kurdek î.
... çi pê na çe û hestiyên qurbanên bêhna sêvan li Helpeçe dê kate din ser wêneyên ku di erşîvê Kenalên erebî de û dê ji toz û xubarê dê sipîkirasên Emîrên axir zeman lewitin û wî çaxî Yeketiya Neteweyên yekgirtî ( UN ) Dê neçar bibe û civînek ne asan bibeste egerna dê Vîtoyî bikarbihînin û hingê ne xwezikên Kofî Enanê belengaz.
.. çi pê na çe û hemû Dihlik - Puşt - Qehbe - Evînfiroş dê tobe kin ber destê xwedan xêrên kenalên esmanî yên xemxwer û Şerîf.
.. çi pê na çe û Betalî dê kêm bibe li nava dewletên Medyayê .
.. çi pê na çe û yêdî mirî cihê xwe na din zindiyan li goristanên Misrê.
... çi pê na çe dê birayên musilman destên xwe biêxin dest hevde li Cezayîtê û paşî yê xerîb dê bim ez.
...çi pê na çe û welatkên kendavî Dê derkevin ji çarçêveyê cîhana siyem.
..çi pê na çe û Destorê dewletan dê tev bibe melekî û wîçaxî dê ji nû û bi azadî dergehê hilbijartinê jibo hevwelatiyan vebin.

... çi pê naçe û Israîl dê bi deverê gişt çolbike ji tirsên daxuyaniyên agirane ji zardevê şivanekî yan bila gavan be.
.. çi pê na çe û seddam dê tobe bike û şehde bide û wîçaxî kenalên esmanî dê ji nû gehin astê pîşebaziyê.
.. çi ne ma ye û Birêveberiya Welatên Emerîka dê sexerbûna xwe biselmînin bi xêra kamîreyên rojnamevanên kenalên esmanî û dîmenên xelkê sivîl ji Iraqê mîna Mehemed Al Dorreyî yê Filistînî.
..çi pê na çe û ji bo xatiriya biratiya kurd û ereb milletê kurd bi 40 melyon ve , nemaze kurdên nasyonalîzim, dê dev ji Kurdistanê berdin tinê daku ekranên kenalên esmanî carekî navê kurdan bi qencî li qelem bide herçende Zerdeşt û Selahedîn û Eqqad, Kurrê Teymiyê, Evdilrehmanê Kewakibî, Mehemedê Evdoyî, Ehmed şewqî, û Xurasanî û Mehemed pêxember ...herçûn.
.. çi pê na çe û Wêneyên Saddamî tev dê bibin dîwarên azad jibo qedexekiriyan ji derbirnînê lê wî çaxî henaseyên hinartiyên kenalên esmanî dê çik bibin û Pîlên kamîre û mîkrifonên wan dê vala bibin û mixabin cîhan tev dê li bendî dîmenekê taybet bimîne.
.. çi pê na çe û ... nahê gotin!

Belê, mirov bê hemdî xwe sersam dimîne ji helwîstê medyayê bi taybet ya Erebî di heyama hevkat de lê ez sersam na mînim ji ber ku ji roja roj rastiya azarder jibo min aşkira ye û hergîz tev li aşobiyê û xeyalê ne bûye.
Kenalên Erebî, ne hemû, lê belê gelekiya wan di vê heyamê de rasteqîniya xwe ji dest didin bi hoyê tagiriya ne dadperwer û larêbûnê bêyî ku rayê giştî yan rewşt û pirinsîpên medyayê li ber çav bihên wergirtin. Pirr ciwane gava ku mirov palpişt û alikar be jibo pêşketina netewayetiya xwe lê belê ne ser berjewendiya pîroziyan ne xasime yên ku mirovayetî gişt ser vê yekê li hevhatî erêkirî.
Erê ma milletê ereb dizane ku medya erebî wî bi ser de dibe ? eger bizane wîçaxî ev bi xwe dupatkirine ser helwîstek şermizar û hevbeşî ye di tawan û gunnehê de. Eger nezane jî .. bi xwe bi xwe tirajîdiyek e.
Li dawiyê pirsekê arastey wan wê medyayê dikim : Aya eger hat û tiştên ne çaverêkirî li angoriya hez û hizr û texmînên we rûbidin, wî çaxî hûn dê bi çi serûberî xuya bibin ? bi çi rû ?
 

Top